Fiesta de San Sebastian y San Ildefonso

San Sebastian
San Sebatian door Marco Basaiti.

Weer een heilige naamdag in Andalucia, Spanje, dit keer, weer een rondgang en weer een grappige traditie met eten. Namelijk: een deel van de dorpelingen gaat de straten door van de oude kerk naar de nieuwe kerk en terwijl ze dat doen gooit een ander deel van de dorpelingen een soort O-vormig brood van hun balkons of uit hun ramen naar de passerende heilige beelden. De broden die naast gaan worden opgevangen door de meelopende menigte.

Rosco’s

De broden worden rosco’s genoemd en we hebben daarop al een variatie gezien op 6 januari. Ik heb het idee dat deze broden niet zoet zijn, maar dat weet ik niet. Ik weet ook niet waarom er per sé broden worden gegooid. Het enige wat ik kan bedenken is dat er misschien een relatie is met hosties.

Het ziet er wel uit alsof het een gezellig feest is. Mensen die eten naar elkaar gooien “What’s not to like?”

Timket

In Ethiopië viert men Driekoningen vandaag omdat ze de juliaanse kalender hanteren. Het is een groot feest waarbij een replica van de ark des verbonds die normaal op het altaar in de kerk ligt door de stad wordt rondgedragen, gewikkeld in een traditioneel doek. Iedereen kleed zich kleurrijk aan en de doop van Christus in de rivier dejordaan wordt door veel gelovigen nagedaan.

Timkat
De priester en zijn gevolg dragen de ark door de straten van Addis Abeba (Foto: Gill Penney

Daarna wordt de ark terug gebracht naar de kerk en keert iedereen huiswaarts om met familie en vrienden thuis het feest voort te zetten. Dat doen ze door vers gras mee het huis in te nemen, een traditionele koffieceremonie te houden en een feestmaal te eten van doro wot, tibes en injera.

doro wot
De hele rambam. Doro wot met injera en tibs. (CC-BY-NC-ND 2.0) van de Flickr.com gebruiker ulterior epicure

 

Geen keuken, wel een slow cooker

Ik heb thuis geen keuken op dit moment omdat we die aan het verbouwen zijn, maar ik heb wel een slow cooker tot mijn beschikking en Doro wot is daar perfect voor. Dus dat komt eigenlijk best goed uit. Misschien dat ik het ga proberen te maken in ieder geval kan ik gewoon meeëten met mijn project.

Ik zeg misschien, want et wordt nog een uitdaging om alle ingredieten te kunnen vinden, maar het is in ieder geval een leuke manier tijdens deze culinaire wereldreis Ethiopië aan te doen.

Festa de la Carxofa

We vallen midden in het Festa de la Carxofa in Benicarló wat op 20 december al begon, vorig jaar. En het gaat nog tot in maart door. Een Carxofa is een artisjok en Benicarló ligt ergens tussen Barcelona en Valencia in. Ik denk dat we wel kunnen stellen dat artsjokken daar belangrijk zijn.

Festiviteiten

Er zijn in dit seizoen héél veel dingen te doen met artisjokken in Benicarló. Er is een conferentie, je kunt kookcursussen volgen om te leren koken met die dingen, er is een soort pub crawl maar dan met hapjes. En van 13 tot 29 januari zijn de pinchodagen. (Pincho’s zijn een soort tapas)

artisjokken

Vandaag wordt de juryprijs uitgerijkt voor de beste pincho met artisjok van 2017 in het stadhuis. (de 24e volgt de uitrijking van de publieksprijs.) Wat zou ik daar graag bij zijn.

Echt, het water loopt me in de mond. Wat een feest is dit. Dit is het leven vieren op de juiste manier wat mij betreft. Met de hele stad zeggen: Eten is belangrijk, wij verbouwen artisjokken en dat zullen we eens laten zien! Het lijkt ook alsof iedereen in Benicarló een expert is als het op artisjokken aankomt, geweldig.

De enige vraag die ik nog heb is: Wat eten ze de rest van het jaar?

O’cippo De San Antonio

Sint Antonius
Het is vandaag de feestdag van Sint AntoniusWat eet je op zo’n dag?

Het begint in de straten van Napoli en andere steden en dorpen in heel Zuid – Italië en Scicilië met een rondgang ter ere van de heilige Antonius en eindigt met een grote schoonmaak. Ramen en deuren gaan open alles wordt op het plein op een grote hoop gegooid en ritueel verbrand. Tenminste, dat is het idee. In werkelijkheid lijkt het een soort pastiche, een carnavalesque vertoning en reden voor een feestje. Het wordt vaak ook gezien als het begin van het carnavalseizoen.

Zoals zo vaak in Zuid – Italie gebeurt alles op straat en met je buurtgenoten. Nu is het zo dat ik hier niet bij ben geweest en geen superbetrouwbare bronnen heb, maar ik kan me zo voorstellen dat mensen in voorbereiding op deze dag samen eten.

 

Wat eet je op zo’n dag?

Tijdens het ontsteken van het vuur knabbelt men waarschijnlijk op een calzone of een focaccia. Italianen kennende hoort er een bepaald type gerecht bij. Het is geen dag waar eten per sé centraal staat, maar reken maar dat er moeilijk over wordt gedaan. Er wordt in ieder geval rozemarjn op het vuur gegooid. Dus als blijkt dat er niets specifieks gegeten wordt dan kunnen we altijd nog iets met rozemarijn maken.

Weer vuur

Een frisse start maken is in deze maand natuurlijk niet ongebruikelijk en persoonlijk zou ik het op een andere manier aanpakken, maar ach een beetje Napolitaanse cippo kan geen kwaad in een koude wintermaand. Cippo betekent trouwens vuur. Wat is dat toch met vuur in januari?

Martin Luther King day

Ik ben natuurlijk witter dan wit brood en hoe goed ik ook zou willen, met alle hulp van de wereld kan ik nooit helemaal begrijpen hoe belangrijk MLK was, en nog steeds is voor velen in de VS. Dat het nodig blijft om het gedachtengoed van de man te blijven eren is duidelijk. Daarom is alleen iets eten om er bij stil te staan misschien kitsch of zelfs beledigend.

Martin Luther King
Martin Luther King in 1964

Fried chicken & grits

Ik ben er nog niet uit, maar er zijn in Amerika dus mensen die deze dag aangrijpen om fried chicken en grits te eten, ocra en meer van die southern classics, zonder goed en wel te begrijpen waarom ze dat doen en of dat de strijd voor gelijke behandeling gevoerd door Dr. King wel juist weerspiegelt.

Fried chicken
Fried chicken

​Slecht voorbeeld

Deze dag is dan een voorbeeld van hoe een ‘feestdag’ verkeerd kan worden opgevat of hoe je misschien niet met een traditie om zou moeten gaan. Ik kan mij hier plaatsvervangend schuldig over voelen of me er licht voor schamen. En heel misschien is het eten van te veel te zoute en te vet eten een goede weerspiegeling van dat gevoel. Je zou willen dat de wereld eerlijk was en duidelijk en dat iedereen altijd alles goed deed, maar dat is niet zo.

Maagh Bihu

Dit is voorlopig de laatste van de Indiase oogstfeesten. Assam ligt helemaal in het noord oosten van India en daar vieren ze vandaag Maagh Bihu, het einde van de rijstoogst. Er zijn drie Bihu feesten waarvan de belangrijkste rond april is, dan is het daar nieuwjaar. Dat komt dus nog.

Bihu dansers
Bihu dansers (met een CC-BY-SA licentie overgenomen van de Wikimedia commons)

Dit feest is dus eigenlijk een kopie van de vorige twee. Ook hier vuren en zang en dans en ook vandaag staat rijst centraal. Er worden verschillende rijstkoeken gemaakt zoals shunga pithu en til pithu en nog wat zoete dingen met kokos, de laru.

Goede richtlijnen

Na drie dagen feest rond de zonnewende vind ik dat er wel wat te zeggen is voor mensen die hun leven inrichten rond de seizoenen. Het roept bij mij associaties op met druïden en mysterieuze natuurkrachten, maar het is eigenlijk heel logisch als je het bekijkt als een klok die aangeeft wanneer je het beste kunt zaaien en oogsten, wanneer je rustig aan doet en wanneer het feest is. 

Bovendien lijkt het heel inclusief. Iedereen heeft te maken met de zelfde regels en omdat de wereld veranderd, veranderen de regels mee. Er is geen eeuwenoud boek wat anachronistisch lijkt, maar je eigen omgeving die je vertelt hoe je beste kunt leven.

Thai Pongal

De zon gaat langer schijnen daar hebben we het gister over gehad. Dat het een feestje waard is weten we ook. Vandaag wordt er ook geoogst, maar dan rijst in plaats van graan. En je denkt misschien dat het een Thais feest is, maar Thai Pongal is van de Tamils en wordt in zuid India en Sri Lanka gevierd. (Ja, weer Sri Lanka)

Pongal

Men maakt gestoomde rijst met melk en veel kardamon en andere geurige kruiden, geserveerd op een bananenblad.

Oogst

Oogstfeesten gaan over dankbaarheid. Dat is vrij logisch en het is een makkelijke gedachte om dankbaar te zijn voor een gelukte oogst, zeker als je dichtbij de productie staat. Veel mensen in die regio zijn betrokken bij de  rijstproductie en dus is dit een belangrijke tijd voor hun.

Pongal rijst
Rijst wordt hier gekookt voor Pongal. Je ziet de gember liggen. (Foto van Wikimedia commons. Genomen door Thiagupillai met een CC-BY-SA licentie)

​Rijst

Rijst is natuurlijk een belangrijk gewas zeker in landen als India en Sri Lanka, maar ook in west Europa is het een zeer belangrijk onderdeel van ons menu en we vinden het vanzelfsprekend dat er rijst is. Maar, weinig mensen hebben in Nederland te maken met de rijstoogst dus vandaag kun je even nadenken over hoe rijst op je bord terecht komt en hoeveel mensen en handelingen daarvoor nodig zijn.

Lohri

Lohri is een feest wat in delen van Noord India en Pakistan wordt gevierd. Voornamelijk in de Punjab. Het eert de Winterzonnewende. De dagen worden weer langer en net als in vele andere delen van de wereld wordt daar een feest voor aangericht.

vuur

Een belangrijk onderdeel zijn de grote vuren die men ontsteekt. Het is winter en koud dus het houdt de mensen warm maar het staat ook symbool voor het toenemende daglicht.

Oogstfeest

Lohri is ook een oogstfeest. In het gebied rond Noord West India wordt in januari graan geoogst net als suikerriet en verschillende noten. Radijs is ook een belangrijk product bij de viering van Lohri en komt veel terug in de traditionele gerechten die bij dit feest horen. De gerechten Gajak, sarson da saag en makki di roti worden rond deze tijd overal in de regio gegeten.

Sarson da saag, makki di roti
Sarson da saag & Makki di roti

Zonnewende

Dat er gewassen geoorgst worden in januari vind ik een hoopvolle gedachte en het idee alleen al om om een vuur heen te zitten warmt me al op. En dan ook nog een lekker pittige spinazie en radijscurry met van die boterzachte roti. Lekker hoor. Dat de zonnewende daar ook gevierd wordt en al net zo lang als hier geeft maar weer eens aan dat mensen overal hetzelfde zijn en dat iedereen verbonden is met de zelfde ideeën.

Duruthu full moon Poya

Elke volle maan wordt in Sri Lanka door de Boeddhisten gevierd met wat ze noemen een Poya. De eerste van het jaar is de Duruthu Poya en staat stil bij het eerste van drie bezoeken van de Boeddha aan Sri Lanka.

Het Boeddhisme heeft diervriendelijkheid hoog zitten en veel Boeddhisten zullen op Poya’s vasten. Dat wil zeggen na het middaguur niet meer eten en al helemaal geen vlees. Waarschijnlijk heb je al ontbeten, maar een lekker stukje vers fruit, een omeletje en een stukje toast is wat ik in Sri Lanka kreeg toen ik daar was en veel ‘rice and curry’ was verder het devies. Lekker, voedzaam en gezond. Als je zin hebt in Sri Lankaans eten kijk dan even op de website van Yivat Mozes.

rice and curry
Rice and curry door Flickr.com gebruiker Eiko met een CC-BY-SA 2.0 licensie.

Vasten is vasten

Maar vandaag betekent vasten dus daardwerklijk stoppen met eten voor een bepaalde tijd. Het kan focus terugbrengen op wat werkelijk belangrijk is. En wederom worden eten en niet eten iets spiritueels.

Er is één verschil aan te kaarten en dat is dat vandaag de blik naar binnen toe keert, naar jezelf. Tot nu toe heeft alles in het teken gestaan van de wereld om ons heen en vandaag krijg je de gelegenheid om in je eigen hoofd te kijken. Wat doet niet eten met je? Mis je het vlees? Hoe belangrijk is eten überhaubt?

Geniet ook  van je eerste van 4 currys achter elkaar. Wel hele verschillende steeds, maar let op als je niet zo van pittig houdt.

Kagami Mochi/Kagami Biraki

Kagami-mochi
Kagami Mochi
Kagami Biraki is een nieuwjaarsfeest uit Japan waarbij Kagami Mochi (rijstkoek) wordt gegeten. De koeken hebben zogenaamd de vorm en gladheid van een koperen spiegel en worden vaak versierd en opgehangen op plekken in het huis waar die nodig zijn. De keuken, in de gangkast, boven de wasbak etc. Iedere plek wordt in verband gebracht met een andere Shinto god, die dan voor bepaalde dingen bescherming biedt. Tijdens Kagami Biraki, Worden de Kagami Mochi meestal gegeten in een Ozenzai-soep die gemaakt is met zoet smakende rode bonen.

Eten is niet alleen voedingswaarde

Dit is een feest zoals er veel zullen zijn die eten verbindt met goden, geestverschiningen en dergelijjke en hen vraagt bescherming te bieden voor een komende periode. Eten, zo wordt gesuggereerd, heeft een ziel of een andere onzichtbare heilige vorm die je in vaste vorm tot je neemt. Ik ben niet heel spiritueel ingesteld, maar ik vind dit wel een goede manier om te zeggen dat eten dus niet alleen voedingswaarde bevat, maar dat de omstandigheden waarin je eten eet en de sfeer die die omstandigheden creeëren, bepalen hoe je je voelt. Je kan gezond zijn en je vervelend voelen bij het eten van iets en je kunt gezond zijn en blij worden van dat wat je eet en misschien krijg je daarbij hulp van boven.